W dzisiejszym dynamicznym świecie, gdzie mobilność jest kluczowa, karta parkingowa dla osób niepełnosprawnych stanowi niezwykle ważne udogodnienie. Ten artykuł to kompleksowy przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć zarówno obecne zasady jej wydawania i użytkowania, jak i przygotować się na nadchodzące zmiany, które wejdą w życie od 2026 roku. Warto go przeczytać, aby poznać procedury, przysługujące uprawnienia i uniknąć wszelkich nieporozumień, zapewniając sobie spokój i swobodę poruszania się.
Karta parkingowa dla osób niepełnosprawnych co musisz wiedzieć o obecnych zasadach i cyfrowej rewolucji 2026?
- Od 2026 roku tradycyjne karty parkingowe zostaną zastąpione przez nowe, elektroniczne dokumenty z kodem QR, mające na celu walkę z nadużyciami.
- Obecna karta ma wymiary 106x148 mm, jest jasnoniebieska, laminowana i zawiera międzynarodowy symbol wózka oraz dane posiadacza.
- Kartę mogą otrzymać osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (z określonymi kodami), dzieci do 16. roku życia oraz placówki opiekuńcze.
- Wniosek składa się w powiatowym zespole ds. orzekania o niepełnosprawności, dołączając zdjęcie i dowód opłaty; od 2026 r. będzie dostępna opcja online.
- Karta uprawnia do parkowania na "kopertach" w Polsce i UE oraz do niestosowania się do wybranych znaków zakazu (np. B-1, B-3, B-35).
- Należy ją umieszczać w widocznym miejscu za szybą; za nieuprawnione użycie grozi mandat do 1200 zł (od 2026 r. do 2000 zł).
Przeczytaj również: Subwencja na ucznia z niepełnosprawnością: Wagi, kwoty, zasady 2026
Karta parkingowa dziś i cyfrowa przyszłość od 2026 roku
Zacznijmy od tego, jak wygląda karta parkingowa, którą większość z nas zna i używa obecnie. Aktualnie obowiązujący dokument ma standardowe wymiary 106 x 148 mm, jest koloru jasnoniebieskiego i jest zawsze laminowany, co zwiększa jego trwałość. Na awersie znajdziesz kluczowe informacje, takie jak międzynarodowy symbol wózka inwalidzkiego, datę ważności, unikalny numer seryjny, nazwę organu wydającego oraz hologram, który stanowi ważne zabezpieczenie. Rewers karty przeznaczony jest na zdjęcie posiadacza, jego imię i nazwisko, a także opcjonalnie podpis.
Jednak to, co naprawdę zmienia się na horyzoncie, to cyfrowa rewolucja zapowiedziana na początek 2026 roku. Od tego momentu tradycyjne, niebieskie karty parkingowe zostaną zastąpione przez ich elektroniczne odpowiedniki. Nowe dokumenty będą wyposażone w kod QR oraz szereg dodatkowych zabezpieczeń cyfrowych. Moim zdaniem, to bardzo potrzebna zmiana, która ma na celu przede wszystkim walkę z nadużyciami i fałszerstwami, które niestety były problemem w przypadku dotychczasowych kart.
Dane z nowych kart trafią do Centralnej Ewidencji Kart Parkingowych. Dzięki temu służby, takie jak Policja czy Straż Miejska, będą miały możliwość weryfikacji uprawnień w czasie rzeczywistym. To znacząco usprawni kontrolę i zapewni, że z przywilejów korzystać będą wyłącznie osoby do tego uprawnione. Jestem przekonany, że to krok w dobrą stronę, który zwiększy zaufanie do systemu i poprawi komfort życia osób z rzeczywistymi potrzebami.
Kto może otrzymać kartę parkingową? Sprawdź kryteria
Karta parkingowa to ważne uprawnienie, dlatego zasady jej przyznawania są ściśle określone. Przysługuje ona przede wszystkim osobom ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które, co kluczowe, mają znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. To właśnie ten aspekt mobilności jest decydujący przy ocenie wniosku.
W przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, aby kwalifikować się do otrzymania karty, w orzeczeniu muszą znaleźć się konkretne kody przyczyny niepełnosprawności. Są to:
- 04-O (choroby narządu wzroku),
- 05-R (upośledzenie narządu ruchu),
- 10-N (choroba neurologiczna).
Warto zwrócić uwagę, że sam umiarkowany stopień niepełnosprawności nie wystarczy jeden z tych kodów jest absolutnie niezbędny, aby wniosek został pozytywnie rozpatrzony. To precyzyjne kryterium, które ma zapewnić, że karta trafi do osób, które faktycznie jej potrzebują ze względu na trudności w poruszaniu się.
Karta parkingowa może być również przyznana dzieciom do 16. roku życia, pod warunkiem, że ich orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje na znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. W przypadku najmłodszych nie ma podziału na stopnie niepełnosprawności, liczy się wyłącznie faktyczne ograniczenie mobilności.Ostatnią grupą uprawnioną do otrzymania karty parkingowej są placówki zajmujące się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych. W ich przypadku karta jest wydawana na konkretny pojazd, który służy do przewozu podopiecznych. To ważne udogodnienie, które ułatwia codzienną pracę tych instytucji i transport osób wymagających specjalistycznej opieki.
Jak wyrobić kartę parkingową? Kompletny poradnik krok po kroku
Proces wyrobienia karty parkingowej, choć wymaga załatwienia kilku formalności, jest dość prosty, jeśli wiesz, gdzie i z czym się udać. Wniosek o wydanie karty należy złożyć osobiście w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności. To właśnie tam zajmują się wszystkimi sprawami związanymi z orzecznictwem i wydawaniem dokumentów potwierdzających uprawnienia.
Przygotuj się na to, że będziesz potrzebować kilku dokumentów. Oto lista, którą zawsze polecam mieć pod ręką:
- Aktualne zdjęcie o wymiarach 35 mm x 45 mm, wykonane na jasnym tle, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami (chyba że nosi je ze względów zdrowotnych).
- Dowód uiszczenia opłaty za wydanie karty.
- Oryginał prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności będzie on potrzebny do wglądu, więc upewnij się, że masz go ze sobą.
Obecnie opłata za wyrobienie karty parkingowej wynosi 21 zł. Czas oczekiwania na wydanie karty jest zazwyczaj związany z procesem weryfikacji wniosku i może się różnić w zależności od obłożenia danego zespołu. Z mojego doświadczenia wynika, że warto uzbroić się w cierpliwość, ale zazwyczaj nie są to bardzo długie terminy.
Od 2026 roku czekają nas jednak znaczące cyfrowe ułatwienia, które z pewnością usprawnią cały proces. Będzie można złożyć wniosek o kartę parkingową online przez portal gov.pl, co jest ogromnym krokiem naprzód i pozwoli zaoszczędzić czas na wizyty w urzędach. Dla osób, które są wykluczone cyfrowo lub po prostu preferują tradycyjne metody, nadal pozostanie możliwość złożenia wniosku papierowo i otrzymania wydruku z kodem QR. To rozwiązanie, które ma na celu zapewnienie dostępności dla każdego, niezależnie od jego umiejętności cyfrowych.
Uprawnienia posiadacza karty parkingowej co zyskujesz?
Posiadanie karty parkingowej to nie tylko symbol, ale przede wszystkim konkretne uprawnienia, które mają ułatwić życie osobom z niepełnosprawnościami. Najważniejszym z nich jest prawo do parkowania na specjalnie wyznaczonych miejscach, potocznie nazywanych "kopertami". Te miejsca są szersze i często położone bliżej wejść do budynków, co znacząco ułatwia poruszanie się. Co ważne, uprawnienie to obowiązuje nie tylko w Polsce, ale na terenie całej Unii Europejskiej, co jest ogromnym atutem dla osób podróżujących.
Karta parkingowa uprawnia również do niestosowania się do wybranych znaków drogowych, oczywiście z zachowaniem szczególnej ostrożności. Są to:
- B-1 (zakaz ruchu w obu kierunkach),
- B-3 (zakaz wjazdu pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli jednośladowych),
- B-35 (zakaz postoju).
Pamiętaj, że te wyjątki dotyczą konkretnych sytuacji i zawsze należy kierować się zdrowym rozsądkiem oraz bezpieczeństwem. Nie jest to absolutne zwolnienie ze wszystkich przepisów, a jedynie ułatwienie w określonych okolicznościach.
Warto podkreślić, że karta parkingowa dla osób niepełnosprawnych co do zasady nie zwalnia automatycznie z opłat w strefach płatnego parkowania. To bardzo częste nieporozumienie. Zwolnienie z opłat jest możliwe tylko wtedy, gdy lokalne przepisy danego miasta czy gminy wyraźnie to przewidują. Zawsze radzę sprawdzić regulamin danej strefy, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek w postaci mandatu.
Kolejną istotną kwestią jest to, że karta parkingowa jest przypisana do osoby niepełnosprawnej, a nie do konkretnego pojazdu. Oznacza to, że możesz jej używać w każdym samochodzie, którym podróżujesz czy to własnym, czy należącym do kogoś innego, pod warunkiem, że to Ty, jako osoba uprawniona, jesteś pasażerem lub kierowcą. To elastyczne rozwiązanie, które daje dużą swobodę.
Prawidłowe korzystanie z karty parkingowej i jak uniknąć mandatu
Aby karta parkingowa spełniała swoją funkcję i nie naraziła Cię na niepotrzebne kłopoty, kluczowe jest jej prawidłowe umieszczenie w pojeździe. Kartę należy położyć za przednią szybą samochodu, w miejscu, które jest dobrze widoczne z zewnątrz. Musi być możliwe swobodne odczytanie numeru karty, daty ważności oraz wszelkich zabezpieczeń. Upewnij się, że nic jej nie zasłania ani dokumenty, ani inne przedmioty.
Karta parkingowa ma również określony okres ważności. Dla osoby fizycznej jest ona wydawana na okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności, jednak nie dłużej niż na 5 lat. W przypadku placówek, które zajmują się opieką nad osobami niepełnosprawnymi, karta jest ważna przez 3 lata. Zawsze pamiętaj o terminie ważności i złóż wniosek o nową kartę odpowiednio wcześniej, aby uniknąć przerw w uprawnieniach.
Niestety, zdarzają się sytuacje, w których karta jest używana niezgodnie z przeznaczeniem. Chcę Cię ostrzec przed konsekwencjami finansowymi i prawnymi posługiwania się cudzą lub nieważną kartą parkingową. Obecnie (stan na 2025 r.) za takie nadużycie grozi mandat w wysokości do 1200 zł. Jednak od 2026 roku, wraz z wprowadzeniem nowych przepisów i cyfrowych kart, kary będą znacznie surowsze:
- Za nieuprawnione użycie karty grozić będzie grzywna do 2000 zł.
- W przypadku recydywy, czyli ponownego naruszenia przepisów, możliwe jest nawet utrata prawa do karty na okres 2 lat.
Moim zdaniem, te zaostrzone kary są konieczne, aby skutecznie walczyć z nadużyciami i zapewnić, że miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych będą dostępne dla tych, którzy faktycznie ich potrzebują. Zawsze podkreślam, że uczciwe i odpowiedzialne korzystanie z karty to podstawa.
